Αν υπάρχει μια λέξη που μπορεί να περιγράψει την καφεΐνη, αυτή είναι η «δύναμη». Δύναμη για να ξεκινήσεις τη μέρα σου, να «ανταπεξέλθεις» στη δουλειά ή να δώσεις το κάτι παραπάνω στην προπόνησή σου. Αλλά, όπως όλα τα δυνατά εργαλεία, έτσι κι αυτή χρειάζεται σεβασμό και μέτρο. Για να κατανοήσουμε την καφεΐνη πρέπει πρώτα να απαντήσουμε σε κάποιες βασικές ερωτήσεις.
Τι είναι η καφεΐνη, πώς μπορεί να επηρεάσει την προπόνησή σου και πού κρύβονται οι παγίδες;
Ας τα δούμε αναλυτικά.
Το πρώτο και κύριο ερώτημα λοιπόν, τι είναι η καφεΐνη; (ρωτάμε την Wikipedia)
Η καφεΐνη είναι μια φυσική ουσία με διεγερτική δράση, που ανήκει στην κατηγορία των μεθυλοξανθινών. Τη βρίσκουμε στον καφέ, το τσάι, τη σοκολάτα, το γκουαρανά και σε διάφορα ενεργειακά ποτά ή συμπληρώματα. Στη φύση, λειτουργεί ως φυσική άμυνα για τα φυτά, προστατεύοντάς τα από έντομα και άλλους επιβλαβείς οργανισμούς.
-Στον άνθρωπο όμως τι κάνει; Στον άνθρωπο, η καφεΐνη μπλοκάρει την αδενοσίνη – τη χημική ουσία που μας προκαλεί κόπωση – ενεργοποιώντας παράλληλα την απελευθέρωση αδρεναλίνης. Το αποτέλεσμα; Πιο γρήγορη εγρήγορση, αυξημένη ενέργεια και καλύτερη διάθεση για δράση.
Καφεΐνη και προπόνηση
Η καφεΐνη σε βγάζει από τη βαρεμάρα και την νωθρότητα που σε πιάνει και είσαι ξάπλα στο καναπέ. Σου προσφέρει αυξημένη ενέργεια και συγκέντρωση. Έτσι, βοηθά να εστιάσεις καλύτερα στην προπόνησή σου.
Αν νιώθεις κουρασμένος ή νιώθεις κάπως, μια δόση καφεΐνης μπορεί να κάνει τη διαφορά. Θα παρατηρήσεις πως η προπόνηση εκτός από επιπλέον ένταση, θα έχει και αυξημένη ποιότητα ως προς την συγκέντρωση σου πάνω στην εκτέλεση της κάθε άσκησης.
Βελτίωση της φυσικής απόδοσης.
Σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει, η καφεΐνη ενισχύει την αντοχή και μειώνει την αίσθηση της κόπωσης. Με άλλα λόγια, αβαντάρει και το κορμί σου αλλά και την διάθεση σου για τρέξιμο ή ποδήλατο.
Ενίσχυση του μεταβολισμού.
Η καφεΐνη συμβάλλει στην απελευθέρωση λιπαρών οξέων από τα αποθέματα λίπους, κάνοντάς τα διαθέσιμα ως πηγή ενέργειας. Με τον τρόπο αυτό, άμεσα ο οργανισμός μπαίνει σε μια διαδικασία υπερδιέγερσης με αποτέλεσμα το άτομο να είναι πιο δραστήριο σε ό,τι και αν κάνει. Η κατανάλωσή καφέ (και κατά συνέπεια καφεΐνης είτε από τον καφέ ή από συμπλήρωμα διατροφής) αυξάνει τον βασικό μεταβολικό ρυθμό με αποτέλεσμα να καταναλώνονται περισσότερες θερμίδες ακόμη και σε ηρεμία.
Οι παγίδες της καφεΐνης
Δεν είναι όλα τέλεια όμως . Η υπερβολική κατανάλωση δεν είναι ακίνδυνη. Όταν το παρακάνουμε υπάρχει η πιθανότητα να προκληθεί ταχυπαλμία και νευρικότητα. Θα πει κανείς «σιγά το πράγμα» όμως δεν είναι έτσι. Πολλά μπορεί να απορυθμιστούν στον οργανισμό με μια ταχυπαλμία, ειδικά δε όταν αυτό γίνεται τακτικά. Σίγουρα ο κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός και μαζί με την διαφορετικότητά του να πηγαίνει και η αντοχή στην καφεΐνη, όμως πάντα η διαχείριση και η συντηρητική πρόσληψή της πρέπει να αποτελεί πρώτο πλάνο.
Σε αυτό το σημείο δεν πρέπει να παραλείψουμε το θέμα της εξάρτησης στην καφεΐνη. Η καθημερινή κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ανοχής, με αποτέλεσμα να χρειάζεσαι όλο και μεγαλύτερες δόσεις για το ίδιο αποτέλεσμα. Πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές ύπνου.
Η δράση της καφεΐνης μπορεί να διαρκέσει ακόμα και ώρες. Αν τη λάβεις αργά μέσα στη μέρα, είναι πιθανό να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου σου. Όλοι ξέρουμε πόσο σημαντικός είναι ο ύπνος για την ανάπτυξη και την αποκατάσταση των μυών.
Τέλος, η καφεΐνη έχει ήπιες διουρητικές ιδιότητες, κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να σε αφυδατώσει αν δεν φροντίσεις για τη σωστή ενυδάτωσή σου.
Πώς να τη χρησιμοποιήσεις σωστά στην προπόνηση
Πάρε το συμπλήρωμα διατροφής με καφεΐνη (Pre-workout ή λιποδιαλύτη) 30-40 λεπτά πριν την προπόνηση για να μεγιστοποιήσεις την απόδοσή σου.
Εάν βέβαια η προπόνηση σου είναι αργά το απόγευμα, θα πρέπει να είσαι λίγο προσεκτικός.
Όπως στα πάντα, έτσι και στην κατανάλωση καφεΐνης, πρέπει να υπάρχει ισορροπία.
Η καφεΐνη είναι ένας στρατηγικός σύμμαχος στην καθημερινότητα και την προπόνησή σου, υπό την προϋπόθεση ότι την χρησιμοποιείς με σεβασμό. Βοηθά να ξεπεράσεις την κόπωση, να αυξήσεις την ένταση της προπόνησης και να νιώσεις πιο συγκεντρωμένος.
Μην ξεχνάς, οι υπερβολές μπορούν να φέρουν αντίθετα αποτελέσματα.
