Τα τελευταία χρόνια οι αγώνες δρόμου και βουνού στη χώρα μας έχουν αποκτήσει μεγάλη δυναμική και η πολυπληθή συμμετοχή του κόσμου σε αυτές επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές. Αγώνες οι οποίοι διοργανώνονται κυρίως από Συλλόγους Δρομέων σε συνεργασία με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και της τοπικής κοινωνίας, με έντονο αποτύπωμα και πολυδιάστατο ρόλο.
Είναι σημαντικό όμως να τονιστεί η συμβολή των Συλλόγων Δρομέων της χώρας στη διαμόρφωση αυτής της πραγματικότητας. Αναμφισβήτητα οι Σύλλογοι Δρομέων αποτελούν ζωντανό κύτταρο της κοινωνίας αγκαλιάζοντας και υπηρετώντας τόσο τον αθλητισμό και το πολιτισμό, όσο και την ίδια την κοινωνία. Κάνοντας μιας ιστορική αναδρομή στις πρώτες συναντήσεις μεμονωμένων ερασιτεχνών δρομέων, μέχρι τη διοργάνωση θεσμοθετημένων αγώνων δρόμου και βουνού, με τη μαζική συμμετοχή των αθλούμενων, οι Σύλλογοι Δρομέων αποτέλεσαν και συνεχίζουν να αποτελούν τον πυρήνα του μαζικού δρομικού αθλητισμού στη χώρα μας. Χαρακτηριστική είναι η ευρέως διαδεδομένη και ιστορική πλέον φωτογραφία του αγώνα δρόμου υγείας 20 χλμ του Αγίου Κοσμά, διοργάνωση του ΣΔΥ Αθηνών.
Είναι γεγονός, ότι οι Σύλλογοι Δρομέων, αρχικά συνέβαλαν στην εξάπλωση της δρομικής κουλτούρας, προάγοντας το τρέξιμο ως τρόπο και στάση ζωής, ξεφεύγοντας από την αγωνιστική φύση τού αθλήματος. Οι Σύλλογοι Δρομέων, κατάφεραν, μέσα από τη διοργάνωση αθλητικών ημερίδων, ενημερωτικών εκδηλώσεων, οργανωμένων εκδρομών για συμμετοχή σε αγώνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και οργανωμένων ομαδικών προπονήσεων, να καλλιεργήσουν τη συνείδηση της σωματικής άσκησης, της υγείας, της ευεξίας και της αυτοβελτίωσης, ενισχύοντας τη σημασία της δια βίου άθλησης.
Ακόμα, οι Σύλλογοι Δρομέων, υπήρξαν οι βασικοί διοργανωτές αγώνων δρόμου και βουνού σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Ακόμα και σήμερα, διοργανώνονται ή και συνδιοργανώνται από τους Συλλόγου Δρομέων, λαϊκοί αγώνες δρόμου, αγώνες σε βουνό και άσφαλτο, σε όλη την Ελλάδα, από τα μεγάλα αστικά κέντρα, μέχρι απομονωμένες ορεινές και νησιωτικές κοινότητες . Διοργανώσεις οι οποίες χαρακτηρίζονται από το σεβασμό προς τον ερασιτέχνη δρομέα, καθώς διοργανώνονται από αυτούς, αλλά και από τον εθελοντισμό των μελών των Συλλόγων Δρομέων. Αυτοί οι αγώνες αποτελούν τη βάση της εξάπλωσης του δρομικού κινήματος στη χώρα, ενώ αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για τουριστική ανάπτυξη των περιοχών που διεξάγονται.
Ωστόσο, οι Σύλλογοι Δρομέων, κατάφεραν οι διοργανώσεις τους να έχουν και έντονη κοινωνική διάσταση. Είναι πολλοί οι σύλλογοι, οι οποίοι μέσα από τις διοργανώνεις τους αλλά και τη δράση που έχουν αναπτύξει, ενισχύουν κοινωφελή ιδρύματα και προωθούν την ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων στον αθλητισμό και στην κοινωνία κατ’ επέκταση. Με αυτό τον τρόπο, οι Σύλλογοι Δρομέων καταφέρνουν να μετατρέψουν τις διοργανώσεις τους σε μια κιβωτό κοινωνικής ευαισθητοποίησης και αλληλεγγύης.
Ήδη αναφέρθηκε στο κείμενο η εθελοντική προσφορά των μελών των συλλόγων. Και αυτό αποτελεί βασικό συστατικό της λειτουργίας των Συλλόγων Δρομέων, καθώς τα μέλη τους δίνουν ανιδιοτελώς χρόνο από την καθημερινότητά τους, γνώση, τεχνογνωσία αλλά και ενέργεια για τη διοργάνωση αγώνων αλλά και για την υποστήριξη αγώνων, την εμψύχωση νέων δρομέων, ειδικά στο ξεκίνημά τους, και τη διατήρηση της ποιότητας του δρομικού κινήματος. Η εθελοντική βάση των Συλλόγων Δρομέων, αποτελεί παράγοντα βιωσιμότητας και αυθεντικότητας του δρομικού κινήματος.
Επιπλέον, οι Σύλλογοι Δρομέων διαδραματίζουν και έναν επιπλέον ρόλο, αυτό του συνδετικού κρίκου μεταξύ πολιτείας και κοινωνίας. Οι Σύλλογοι Δρομέων διεκδικούν συνεχώς καλύτερες συνθήκες για τους δρομείς, διεκδικούν ή/και συμβάλλουν στη δημιουργία ασφαλών διαδρομών για τους δρομείς, διεκδικούν πρόσβαση σε αθλητικές εγκαταστάσεις καθώς και αναγνώριση της σημασίας του μαζικού αθλητισμού στη σύγχρονη κοινωνία και το σύγχρονο τρόπο ζωής. Με αυτές τις παρεμβάσεις, οι σύλλογοι δρομέων συμβάλλουν στη διαμόρφωση των συνθηκών για μαζικό αθλητισμό, για τρέξιμο σε πάρκα ή στάδια στις περιοχές τους.
Οι Σύλλογοι Δρομέων στην Ελλάδα οργανώθηκαν και ίδρυσαν το 2006 την Ελληνική Ομοσπονδία Συλλόγων Λαϊκού Μαζικού Αθλητισμού – Υπεραποστάσεων (ΕΟΣΛΜΑ-Υ), θέλοντας με αυτό τον τρόπο να ενισχύσουν και να συντονίσουν τη δράση τους και τους σκοπούς τους, καθώς επίσης και να συμβάλλουν όλοι μαζί, στην εξάπλωση του μαζικού αθλητισμού.
Οι Σύλλογοι Δρομέων στην Ελλάδα, όπως αναφέρθηκε ήδη, είναι ζωντανοί οργανισμοί, οι οποίοι διαμορφώνουν, ενισχύουν και εξελίσσουν το δρομικό κίνημα και τις προεκτάσεις του, επηρεάζοντας θετικά τον αθλητισμό και την κοινωνία στο σύνολό της. Μέσα από τη δράση τους και το όραμα των μελών τους, το τρέξιμο έγινε τρόπος έκφρασης και συλλογικής συμμετοχής.
