Η φωνή της Μαρίας Φαραντούρη έσμιξε με την ιστορία του τόπου που τη γέννησε και συμπορεύτηκε, με τη διαδρομή ενός λαού που έμαθε να τραγουδάει τις πληγές και τις ελπίδες του. Η Ελληνίδα ερμηνεύτρια με το έντονο καλλιτεχνικό φορτίο θα τραγουδήσει στην τελετή έναρξης του Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας το Σάββατο 8 Νοεμβρίου στις 12.30 στον Τύμβο του Μαραθώνα, εκεί όπου γράφτηκε μια από τις ενδοξότερες σελίδες της ανθρώπινης ιστορίας.
Φέτος, συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη και η τελετή θα είναι μια πράξη τιμής στον συνθέτη που ύμνησε την ελευθερία, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και συνδέθηκε άρρηκτα και με την ιστορία του Μαραθωνίου της Αθήνας. Η Μαρία Φαραντούρη ταυτίστηκε με τη μουσική του από την εφηβεία της και έγινε γνωστή ως η “ιδεώδης ερμηνεύτρια” του έργου του.
Γεννήθηκε στις 28 Νοεμβρίου του 1947 στην Αθήνα και μεγάλωσε στη Νέα Ιωνία. Με τη συμμετοχή της στη χορωδία του Συλλόγου Φίλων της Ελληνικής Μουσικής, αντιλήφθηκε ότι το τραγούδι είναι γι’ αυτήν τρόπος ζωής. Το 1963, σε μια εκδήλωση του ΣΦΕΜ, την άκουσε ο Μίκης Θεοδωράκης να τραγουδά ένα δικό του τραγούδι, τον “Καημό” και όταν τη συνάντησε στα παρασκήνια τής είπε: “Το ξέρεις ότι έχεις γεννηθεί για να τραγουδάς τα τραγούδια μου;”. “Το ξέρω”, αποκρίθηκε η 16χρονη Μαρία. Αυτή η συνάντηση σήμανε την αρχή της συνεργασίας τους.
Την επόμενη χρονιά εντάχθηκε στο γκρουπ του Μίκη Θεοδωράκη και περιόδευσε μαζί τους. Έκτοτε, η φωνή της έγινε το κατεξοχήν όχημα έκφρασης του οράματος του Θεοδωράκη. Μαζί του ηχογράφησε κύκλους τραγουδιών που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή, όπως το Άξιον Εστί και το Canto General, του οποίου οι δοκιμές έγιναν παρόντος του ποιητή Πάμπλο Νερούδα στο Παρίσι, όπως έχει αποκαλύψει η ίδια. Με τη φωνή της οδήγησε την ποίηση του Ελύτη, του Σεφέρη, του Ρίτσου, του Λόρκα, του Αναγνωστάκη και άλλων σημαντικών ποιητών στα σπίτια των Ελλήνων και όχι μόνο.
“Η Μαρία Κάλλας του λαού”
Στα χρόνια της δικτατορίας, η συνεργασία του Μίκη Θεοδωράκη και της Μαρίας Φαραντούρη αποκτά άλλη διάσταση. Ο Θεοδωράκης φυλακίζεται αλλά έχει ζητήσει από τα καλλιτεχνικά του παιδιά να βγουν εκτός συνόρων. Αυτό έκανε και η νεαρή τότε τραγουδίστρια παρέχοντας τη φωνή της στον αγώνα για ελευθερία και οδηγώντας το έργο του Έλληνα συνθέτη σε κάθε γωνιά του κόσμου. Στο εξωτερικό, σε συναυλίες και ηχογραφήσεις, η Μαρία Φαραντούρη τραγουδά για την Ελλάδα και τη δημοκρατία διατηρώντας ζωντανό το πνεύμα μιας χώρας που ασφυκτιά. Την αποκαλούν “η Μαρία Κάλλας του λαού” (The Daily Telegraph), “Joan Baez της Μεσογείου” (Le Monde), “Φωνή της Ελλάδας” (Wiener Zeitung), ενώ ο “Guardian” έγραψε ότι η φωνή της είναι “Δώρο των θεών του Ολύμπου”.
Μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, η Φαραντούρη συνεχίζει τη διεθνή της πορεία με σημαντικές συνεργασίες με Έλληνες και ξένους συνθέτες. Πάντα ανήσυχη και δημιουργική, δεν περιορίστηκε σε ένα είδος.
Η παρουσία της στον Τύμβο του Μαραθώνα, όπου η ανθρώπινη αντοχή έγινε παγκόσμιο σύμβολο, είναι κάτι περισσότερο από μια μουσική εμφάνιση. Είναι φόρος τιμής στον Μίκη Θεοδωράκη, υπόμνηση της αλληλένδετης πορείας τους και, ταυτόχρονα ένας ύμνος σε όσους αγωνίζονται, διεκδικούν, θυμούνται και προχωρούν.
42ος ΑΜΑ: Ο Μαραθώνιος της Αθήνας τιμά τον Μίκη Θεοδωράκη με Φαραντούρη, Μποφίλιου και Τριανταφυλλίδη
Ο Τύμβος του Μαραθώνα, τόπος μνήμης και διαχρονικού συμβολισμού, θα γίνει το Σάββατο 8 Νοεμβρίου, στις 12:30, το σημείο όπου η ιστορία, η τέχνη και ο αθλητισμός θα συναντηθούν ξανά.
Η τελετή έναρξης του Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας είναι αφιερωμένη στον Μίκη Θεοδωράκη, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννησή του και στο επίκεντρό της, θα είναι η Μαρία Φαραντούρη, η φωνή που συνδέθηκε όσο καμία άλλη με το έργο του κορυφαίου συνθέτη.
Ο Μίκης Θεοδωράκης, λάτρης του αθλητισμού και του στίβου, είχε ισχυρό δεσμό με το Μαραθώνιο. Το 1963, του απαγορεύτηκε να περπατήσει στην Πορεία της Ειρήνης, παρόλο που το προσπάθησε. Τότε, τα κατάφερε μόνο, χάρη στη βουλευτική ιδιότητά του, ο Γρηγόρης Λαμπράκης, ο οποίος λίγες ημέρες αργότερα δολοφονήθηκε.
Ένα χρόνο μετά, στις 17 Μαΐου, ο Μίκης βρέθηκε και πάλι στο Μαραθώνα, αυτή τη φορά ήταν εκείνος ο σημαιοφόρος της ειρήνης, αλλά και η ψυχή της Νεολαίας Λαμπράκη. Περπάτησε τη διαδρομή μαζί με χιλιάδες πολίτες και στο Πεδίον του Άρεως έβγαλε λόγο φλογερό για τη δημοκρατία, την ειρήνη και για τον δολοφονημένο σύντροφό του, Γρηγόρη Λαμπράκη.
Η εξομολόγηση του Θεοδωράκη για το Μαραθώνιο
Ο σπουδαίος συνθέτης το 2012 αποδέχθηκε με χαρά την πρόταση του ΣΕΓΑΣ να είναι ο πρώτος λαμπαδηδρόμος του αγώνα και ομολόγησε πόσο δεμένος είναι με τον αγώνα, αλλά και με την τελετή που προηγείται του Μαραθωνίου: “Πρέπει να γνωρίζετε ότι στις δύο μεγάλες μαραθώνιες πορείες που ακολούθησαν στα 1964 και ’65 με 300.000 μαραθωνοδρόμους η κάθε μία, είχα την τιμή να καλώ, με την ανατολή του ήλιου, τον νεκρό ήρωα, να ξεκινήσει από την κορυφή του Τύμβου και να μας οδηγήσει στην Ιερή Αθήνα όπως την αποκαλούσαν τότε.
Έκτοτε, μας πήρε η μπόρα και μας εξαφάνισε από τέτοιου είδους ιερές γιορτές γιατί φοβίζουν τους βάρβαρους. Ναι είμαι συνδεδεμένος άρρηκτα με τον Αθάνατο Μαραθωνοδρόμο, τον Γρηγόρη Λαμπράκη. Γι’ αυτό δέχτηκα την τιμητική πρόσκληση που μου έγινε. Γιατί είμαι βέβαιος πως η ψυχή του θα αγαλλιάσει από την παρουσία του παλιού του συντρόφου. Θα αναγεννήσει έστω μετά από μισό αιώνα τη μεγάλη ιδέα του αγώνα και της θυσίας για την επικράτηση του ανθρωπισμού, του πολιτισμού και της Ειρήνης σε όλο τον κόσμο”.
Ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας συναντιούνται μέσα από την ίδια έννοια: την υπέρβαση. Όπως οι δρομείς που ξεκινούν από τον Τύμβο του Μαραθώνα και προχωρούν πέρα από τα όριά τους, έτσι και ο Μίκης, με τη μουσική και τη δράση του, διεκδικούσε το δίκιο, την ελευθερία και την αξιοπρέπεια, ανεξαρτήτως προσωπικού κόστους, γεγονός που συνεπαίρνει τους καλλιτέχνες, οι οποίοι θα πλαισιώσουν την εκδήλωση.
Στο πλευρό της Μαρίας Φαραντούρη θα είναι ο Κώστας Τριανταφυλλίδης, ενώ παρόντα θα είναι και δύο βασικά μέλη της ορχήστρας του Θεοδωράκη: ο Θανάσης Βασιλάς (μαέστρος, μπουζούκι) και ο Γιάννης Ματσούκας (το δεύτερο μπουζούκι του Θεοδωράκη).
“Ο Μίκης Θεοδωράκης, όπως ζούσε τη ζωή του, έτσι έγραφε και τη μουσική του”
“Είναι η δεύτερη χρονιά που θα βρίσκομαι για την τελετής έναρξης στον Μαραθώνα. Πέρυσι, τραγούδησα στην προτομή του Γρηγόρη Λαμπράκη, στου οποίου τη μνήμη διοργανώνεται ο Μαραθώνιος και φέτος θα είμαι στον Τύμβο. Το γεγονός ότι θα είμαι εκεί μαζί με την Μαρία Φαραντούρη για να τον τιμήσουμε είναι για μένα πολύ συγκινητικό. Η Μαρία είναι ο θηλυκός Μίκης. Συνδέεται με το έργο του Μίκη.
Ο Μίκης Θεοδωράκης, όπως ζούσε τη ζωή του, έτσι έγραφε και τη μουσική του. Η μουσική του είναι όσα πρέσβευε. Η συμμετοχή μας σε αυτή την τελετή είναι πολύ σημαντική, όχι μόνο για μένα αλλά και για όσους θα είμαστε εκεί. Μαζί μας θα είναι και μουσικοί που είχαν συμπράξει με τον Μίκη, ο Θανάσης Βασιλάς και ο Δημήτρης Ματσούκας. Χαίρομαι ιδιαιτέρως επειδή θα ζήσω αυτή τη μοναδική στιγμή μαζί με τον αδερφό μου, Δημήτρη που θα παίξει κιθάρα. Μαζί μας θα είναι μια ακόμα σπουδαία καλλιτέχνιδα, η Νατάσσα Μποφίλιου, που θα βρίσκεται στο άγαλμα του Λαμπράκη“, τόνισε ο τραγουδιστής, Κώστας Τριανταφυλλίδης.
Την αφήγηση του κειμένου θα αποδώσει ο εξαίρετος ηθοποιός Χάρης Μαυρουδής, με τη φωνή του να γεφυρώνει το ιστορικό χθες με το σήμερα.
Ο ίδιος εξήγησε ότι αντιλαμβάνεται τον Μαραθώνιο και τη μουσική του Θεοδωράκη ως δύο όψεις της ίδιας ανθρώπινης υπέρβασης: “Ο Μαραθώνιος πάντα συμβόλιζε στο νου μου την υπέρβαση κάθε σωματικής και ψυχικής δύναμης. Την μετουσίωση του “εγώ” σε έναν οικουμενικό σκοπό, όπου η συμμετοχή δηλώνει την αντίσταση σε κάθε διαχωρισμό, σε κάθε έννοια μισαλλοδοξίας και σύγκρουση. Ένας αγώνας ύμνος στην ειρήνη και τη φιλία των λαών. Έτσι οικουμενικός υπήρξε και υπάρχει μέσα από τη μουσική του και ο Μίκης Θεοδωράκης. Ένας άνθρωπος ο οποίος προσπάθησε να ενώσει. Έδωσε τις προσωπικές αλλά και τις συλλογικές μάχες του, οραματιζόμενος έναν δικαιότερο, ειρηνικό και ομορφότερο κόσμο. Χαίρομαι λοιπόν διπλά που μάς δίνεται η δυνατότητα να αποδώσουμε φόρο τιμής σε αυτή τη συγκυρία και συγχαρητήρια στον ΣΕΓΑΣ για την επιλογή να τιμήσει τον Μίκη Θεοδωράκη“.
Η Νατάσα Μποφίλιου θα τραγουδήσει στο άγαλμα του Λαμπράκη
Όταν ολοκληρωθεί η τελετή στον Τύμβο, θα αρχίσει η λαμπαδηδρομία συνοδεία της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Δήμου Χαλανδρίου. Πρώτη λαμπαδηδρόμος φέτος θα είναι η παλιά πρωταθλήτρια του μαραθωνίου και του ημιμαρωθωνίου και προπονήτρια σήμερα, Μάγδα Γαζέα. Μαζί της θα είναι ο εγγονός του Γρηγόρη Λαμπράκη και συνονόματός του, ο οποίος κάθε χρόνο τιμά τον παππού του μεταφέροντας τη Φλόγα του Μαραθωνίου.
Όμως, οι συγκινήσεις θα συνεχιστούν. Δίπλα στην προτομή του Γρηγόρη Λαμπράκη θα βρίσκεται μία ακόμη σημαντική τραγουδίστρια και εκπρόσωπος της νέας γενιάς, η Νατάσα Μποφίλιου, η οποία θα τραγουδήσει τον “Λεβέντη” στη μνήμη του μεγάλου αγωνιστή, πριν να ολοκληρωθεί η λαμπαδηδρομία.
Την τελετή θα παρουσιάσει ο πολύπειρος Αλέξης Κωστάλας.
Συντελεστές Τελετής
Τραγούδι: Μ. Φαραντούρη, Κ. Τριανταφυλλίδης
Μαέστρος: Θ. Βασιλάς
Παίζουν οι μουσικοί: Γ. Ματσούκας (Μπουζούκι), Π. Παπαγεωργίου (Πιάνο),
Δ. Τριανταφυλλίδης (Κιθάρα), Γ. Συντρίδης (Τύμπανα), Θ. Σοφράς (Μπάσο),
Τ. Αθανασάς (Ακορντεόν)
Κείμενα διαβάζει ο ηθοποιός Χάρης Μαυρουδής
